Gönderen : Yusuf KUCUR, 31/03/2008, 15:10:52 E-mail : yusuf.kucur@ubak.gov.tr Telefon : Adres :
Mesaj : Yumaklıcerit'in Tarihi Hakkında.
Cerit adının
anlamı:cerit adının aslı ve manası üzerinde kesin bir bilgi yoktur.Boyun
adının cirid oyunundaki değneğin Arabça adı olan cerid den gelmiş olması
kesin değildir.Ülkemizin bazı yerlerinde Cerit canlı,eli çabuk ve becerikli
şeklindeki manası cerit boyundada çıkmış olabilir.cerit adının bu yolla
ortaya çıkıp kullanılması hususunu kuvetlendiren bir önemli husus daha
mevcuttur.Ceritliler bacakları kısa atlara binerler,çok çevik ve hızlı bir
şekilde hareket eder,atlarıyla dağlık ve engebeli arzileri çok iyi tırmanır
ve her türlü hava şartlarında süratle seyahat edebilirler.Cerit adının
ortaya çıkışı ve kullanılmasında cerit aşiretine mensup insanların
davranışı ve karekteri,hayat anlayışı birebir etkili olmuştur.Göçebe Türk
Kültüründe kişilere ünvan,lakap verilirken kişinin karekteri ve hayata
bakışına göre isimler lakaplar,verilirdi.mesela(vurdumduymaz ahmet,Tezcanlı
bekir,Tembel mehmet gibi)Boylarda ad alırken ona göre adlar almışlardır.Bu
konu Oğuzkağan Destanında da geçmektedir.Cerit boyunun 24 oğuz boyundan
hangisine dahil olduğu tam olarak bilinmemektedir.Bununla beraber Anadoluda
yerleşim esnasında konumu,sosyal yaşantıları ve kültür birikimine
bakıldığında cerit boyunun 24 oğuz boyundan Avşarlardan geldiğini söylemek
mümkündür.cerit aşireti Dulkadirli ulusuna,Dulkadirlide avşar boyuna
bağlıdır.Ama bunu bu şekilde söylemekde çok zordur.çünkü Orta asyadan
yapılan göçler esnasında Ceritliler hangi tarihde ve nereden Anadoluya göç
ettikleri bunları aydınlatacak kesin ne bir belge nede bir kaynak vardır.Anadoluya
muhtelif yollardan gelen cerit boyu ceyhan nehrinin sol yakasında kışlayıp
yazları ise Bahçe kazasında geçerek Gavurdağını(Nurdağı) aşarlar ve Maraş
ovasında uzunyaylaya giderlerdi.Cerit aşireti uzun yıllar bu şekilde
yaşamını sürdürürken osmanlı devletinin iç ve dış bünyesi olabildiğince
bozulmuştur.Bu durum ise iç kargaşa ve güvensizlik doğurmuştur.1702 yılında
Rakka bölgesini dolayısıyla sürekli kuzeye gelmeye çalışan arabları
engellemek için Cerit aşireti Rakkada Belih nehri havalesine
yerleştirildi.Silsüpür ceridi 1692 yılında bir kısım türkmen oymakları ile
birlikte urfanın güneyindeki Rakka bölgesine zorla iskan edildi.Rakka
bölgesinde Ceritlilerle Arap oymakları arasında çok büyük şavaşlar yapıldı
ama bu savaşlarda ceritliler çok büyük kahramanlıklar göstermişlerdir.Ceritlilerin
çok güvendiği Cerit Bekir bir kahramandır Bu Yiğitle ilgili birde
dokunaklı şiiri vardır.Rakka çöllerinden gelen gaziler.Rakkanında gonca
gülü soldumu.Yeniden bir haber duydum oradan.Cerit bekir öldü derler öldümü.
Cerit bekir öldü ise kırıldı kilit.Yolumuza çöktü bir kara bulut.Gördülükerim
bayındır halit.Kolu bağlı cellatlara vardımı.Ceritlilerin hayat kaynağı
Anadolunun yaylalarıydı.Gelelim maraş dolaylarına tabiki yumaklı ceride
Cerit Aşireti konar göçer dönemlerinde genelde yaylak olarak
kullanmışlardır.kışlarını çukurovada geçiren ceridliler Yazın göksun,Elbistan,Binboğa,Engizek,Cerit
ve berit yaylalarına göçerlerdi bir zaman sonra bu yaylarda aşiret
kavgaları çıktı Avşar Aşireti ile Cerid Aşireti uzun yıllar birbirleriyle
savaşmışlar 1850 yıllarında maraşda cerit obalarını Emirzeoğlu isminde biri
yönetirdi.Maraş ceridleri kuşlu ceridi ve çağlayan ceridi olmak üzere iki
kola ayrılmıştır kuşcu ceridinin yurdu Pazarcık ın kuzeyinde bulunmakta
Aksuda bu yurdun ortasında geçmektedir Aksuyun güneyde dedeler hasan ağa
kuzeyde ise belören ve kızıl oğlan arasındaki topraklarda yumaklıceridin
yurdu olarak gösterilmiştir.Sevgili hemşerilerim arştırdığımız kaynaklarda
cerit aşiretiyle ilgili daha çok şeyler bulabiliriz herkse selam ve
saygılar.
